Skip to content
0

आरोग्य माहिती

गुदद्वाराचे आजार: लक्षणे, उपचार आणि घरगुती काळजी

गुदद्वार आणि मलाशयाच्या खालच्या भागाच्या आजारांना ॲनोरेक्टल आजार म्हणतात. सर्वात सामान्य आहेत मूळव्याध, फिशर, गळू आणि भगंदर. यात वेदना, रक्त, खाज, कोंब किंवा स्राव होतो, आणि यांवर जनरल सर्जन किंवा प्रॉक्टोलॉजिस्ट उपचार करतात. बहुतेकांमध्ये सारखेच उपाय मदत करतात: मऊ मल, जोर न लावणे आणि कोमट पाण्याचा शेक.

  • सामान्य, उपचार शक्य
  • सर्जन किंवा प्रॉक्टोलॉजिस्ट
  • मऊ मल सर्वांत उपयोगी
  • रक्त पडल्यास तपासणी आवश्यक

01

तुमची लक्षणे कोणत्या आजाराशी जुळतात?

हा फक्त अंदाज आहे, निदान नाही. अनेकदा दोन आजार एकत्र असतात; अचूक निदान डॉक्टरांच्या तपासणीनेच होते.

मुख्य लक्षणसंभाव्य आजारवाचा
न दुखता लाल रक्त, मऊ कोंबमूळव्याधमूळव्याध
शौचाला कापल्यासारखी वेदना, रक्ताची रेघफिशरफिशर
गरम दुखरी सूज, तापगळूलगेच डॉक्टर
गुदद्वाराजवळच्या छिद्रातून पू किंवा स्रावभगंदरभगंदर
गुदद्वाराला खाजखाज (प्रुरायटस), मूळव्याध किंवा त्वचारोगखाली पहा
रक्तासोबत पोटाच्या सवयीत बदल, वजन घटणेलवकर तपासणी आवश्यकडॉक्टरांना दाखवा

02

सामान्य आजार

मूळव्याध

फुगलेल्या रक्तवाहिन्या. रक्त, खाज, कोंब. बहुतेक आहार आणि साध्या उपचारांनी बरी. वाचा

फिशर

गुदद्वाराला भेग, शौचाला तीव्र वेदना. अनेकदा काही आठवड्यांत भरते. वाचा

गळू आणि भगंदर

संसर्ग झालेल्या ग्रंथीतून गळू, ज्यातून नळी (भगंदर) तयार होऊ शकते. शस्त्रक्रिया लागते. वाचा

खाज

ओलसरपणा, जास्त साबण, मूळव्याध, जंत किंवा त्वचारोगामुळे. हलके धुणे आणि कोरडे ठेवणे मदत करते.

स्किन टॅग (कोंब)

त्वचेचे छोटे, निरुपद्रवी उंचवटे. त्रास झाल्यासच काढले जातात.

रेक्टल प्रोलॅप्स

मलाशय गुदद्वारातून बाहेर येणे, बहुधा वृद्धांमध्ये. सर्जनची तपासणी आवश्यक.

03

उपचार कसे होतात

  • घरगुती काळजी: फायबर, पाणी, जोर न लावणे, शेक आणि हलकी स्वच्छता. प्रत्येक आजारात, प्रत्येक टप्प्यावर.
  • औषधे: मल मऊ करणारी औषधे, मलम, संसर्गात अँटिबायोटिक.
  • क्लिनिकमधील प्रक्रिया: बँडिंग, इंजेक्शन, गळूतून पू काढणे.
  • शस्त्रक्रिया: मोठी मूळव्याध, जुना फिशर आणि भगंदरसाठी.

डॉक्टरांकडे जायला लाजू नका. सर्जन रोज असे रुग्ण पाहतात आणि तपासणी सहसा काही मिनिटांची असते.

लवकर डॉक्टरांना दाखवा जर पहिल्यांदा रक्त पडले, 40 वर्षांनंतर रक्त पडले, रक्त गडद असेल किंवा मलात मिसळलेले असेल, 3 आठवड्यांपासून पोटाची सवय बदलली असेल, वजन घटत असेल, किंवा तापासोबत दुखरी सूज असेल.

04

शेक कुठे मदत करतो

सिट्झ बाथ म्हणजे गुदद्वार आणि त्याच्या आसपासच्या भागाचा कोमट पाण्याने शेक. बहुतेक गुदद्वाराच्या आजारांत याचा सल्ला दिला जातो, कारण तो स्नायू सैल करतो, वेदना आणि आखडणे कमी करतो, रक्तप्रवाह वाढवतो आणि न घासता स्वच्छता करतो.

हे आराम आणि स्वच्छतेचे साधन आहे, उपचार नाही. डॉक्टरांच्या उपचारांसोबत वापरा. पद्धत सिट्झ बाथ माहिती मध्ये.

नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न

मूळव्याध, फिशर, भगंदरवर कोणते डॉक्टर उपचार करतात?

जनरल सर्जन किंवा प्रॉक्टोलॉजिस्ट. तुमचे फॅमिली डॉक्टर पहिली तपासणी करून पाठवू शकतात.

मूळव्याध आणि फिशर एकत्र असू शकतात का?

हो, हे सामान्य आहे. दोन्ही बद्धकोष्ठता आणि जोर लावण्याशी संबंधित आहेत, आणि दोन्हीत मऊ मल आणि शेक मदत करतो.

शेक सर्व गुदद्वाराच्या आजारांत मदत करतो का?

बहुतेकांच्या लक्षणांत हो: मूळव्याध, फिशर, गळू काढल्यानंतर, भगंदर आणि शस्त्रक्रियेनंतर. पण तो एकटा कोणताही आजार बरा करत नाही.

गुदद्वारातून रक्त म्हणजे नेहमी मूळव्याधच का?

नाही. मूळव्याध हे सर्वात सामान्य कारण आहे, पण फिशर, सूज आणि आतड्याचा कर्करोग यांनीही रक्त पडू शकते. नवे रक्त दिसल्यास तपासणी करा.

पुनरावलोकनकर्त्यांविषयी

Dr Govind Kodwani, MBBS, MS (General Surgery), FIAGES, FMAS, FCCS, Faculty at ISCP

डॉ. गोविंद कोडवानी जनरल सर्जन आहेत आणि कोडवानी मेडीसेल्सचे प्रोप्रायटर आहेत, जी डॉक्टर बेस केअरची उत्पादने बनवते.

ही सर्वसाधारण माहिती आहे, वैद्यकीय सल्ला नाही. तपासणी आणि उपचारासाठी डॉक्टरांना भेटा. स्रोत: ASCRS: Diseases and conditions

शेक आता सोपा.

कोणत्याही वेस्टर्न टॉयलेटवर कोमट पाण्याचा सतत, हलका फवारा. विजेवर चालणारा आणि रिचार्जेबल बॅटरीचा, असे दोन मॉडेल.